اقتصاد ایرانی: اوایل اسفند سال گذشته بود که نمایندگان مجلس شورای اسلامی در ادامه رسیدگی به بخش درآمدی لایحه بودجه ۹۶ تصویب کردند که قیمت بنزین، گازوئیل و سایر حامل های انرژی در سال ۱۳۹۶ گران نشود.

اما نمایندگان پیش بینی نکردند که اگر مصرف افزایش یابد، چه تدبیری باید برای جلوگیری از واردات باید انجام شود. زیرا افزایش واردت باید از محل منابع عمومی بودجه تامین شود و این افزایش موجب کاهش بودجه بخش های دیگر از جمله بودجه عمرانی خواهد شد. این روزها افزایش مصرف بنزین در حال رکورد زنی است. تنها در تیر مصرف بنزین کشور از ۹۴ میلیون لیتر گذشت.

به طوری که براساس اعلام شرکت ملی پخش و پالایش، این میزان افزایش بی سابقه بوده است. به گفته منصور ریاحی مدیرعامل شرکت ملی پخش و پالایش میزان مصرف بنزین در تیرماه سال جاری نسبت به تیرماه سال گذشته حدود ۱۰ میلیون لیتر افزایش یافته است. میانگین کل مصرف بنزین از ابتدای سال تاکنون ۸.۵ درصد رشد نشان می دهد.

چاره؛ افزایش قیمت بنزین

افزایش مصرف بنزین در شرایطی رخ داده که قیمت این فرآورده چه برای تولید داخل و چه قیمت وارداتی ثابت است. برخی از کارشناسان بر این باور بودند که قیمت بنزین باید افزایش پیدا کند و به قیمت فول خلیج فارس برسد.

مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی هم با اشاره به افزایش نگران کننده مصرف بنزین در کشور گفته است: «چنانچه نتوانیم این روند صعودی مصرف بنزین را کنترل کنیم، دولت و مجلس باید مصوباتی درخصوص تغییر قیمت یا سهمیه بندی داشته باشند.

به به گفته ریاحی هم اکنون برای تأمین بنزین مصرفی مشکلی نداریم اما قطعاً این روند تا حدی می تواند پیش برود چون علاوه بر استفاده کامل از توان داخلی ما هم اکنون از بخشی از ذخایر و واردات برای تأمین این مقدار بنزین استفاده می کنیم.

این مقام وزارت نفت تاکید کرده: «چنانچه نتوانیم این روند صعودی مصرف بنزین را کنترل کنیم دولت و مجلس باید مصوباتی درخصوص تغییر قیمت یا سهمیه بندی داشته باشند و ما به عنوان مجری تنها اجراکننده سیاست ها هستیم.»

از سویی محمد خاقانی، کارشناس انرژی در رابطه با یارانه های وضع شده بر روی قیمت بنزین اظهار داشت: « توزیع بنزین ارزان در ایران به معنای زیان به مردم، محیط زیست و هم اقتصاد کشور است. از سوی دیگر به قاچاقچی ها و اقتصاد کشورهای همسایه لطف می کنیم که بنزین ارزان ما به صورت قاچاق به این کشور می رود،حال آنکه درآمدسرانه ترکیه از کشور ما بیشتر است اما در این کشور بنزین را با لیتری ۶ هزار تومان می فروشد.»

خاقانی تاکیدکرد: «حتما لازم است که بنزین به قیمت های جهانی نزدیک شود تا هم از قاچاق این فرآورده جلوگیری شده و هم از محل درآمد آن در صنعت حمل و نقل عمومی و بهداشت عمومی سرمایه گذاری شود.»

سید حمید حسینی، کارشناس انرژی نیز گفت: «هر کالایی که به قیمت واقعی در بازار عرضه نشود، تعادل بازار را بهم می ریزد؛این اتفاق در کالایی مثل بنزین ا و گازوییل رخ داده است.»

این کارشناس انرژی با اشاره به افزایش مصرف بنزین در کشور گفت: «قرار بود مصرف به اندازه همان ۷۴ الی ۷۵ میلیون لیتر در ماه باشد اما امروز میزان مصرف بنزین بیشتر شده است. حتی با افتتاح ستاره خلیج فارس و افزایش تولید داخل، باز هم میزان مصرف افزایش یافته و به نظر می رسد در آینده به مرحله افزایش واردات مجدد بنزین خواهیم رسید. با منطقی کردن قیمت ها می توان کاری کرد که دیگر قاچاق سودی برای قاچاقچی نداشته باشد.»

اما از طرف دیگر رضا پدیدار، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران بیان کرد:«کی از اقلام استراتژیک کشور چه قبل از اجرای هدفمند سازی یارانه ها و چه بعد از اجرای آن تعیین نرخ برای فرآورده های هیدروکربنی مانند بنزین و مشتقات آن است.

مصرف بنزین به دلیل آنکه هنوز زیرساخت های حمل و نقل تکمیل نشده،مردم خود را با وسیله شخصی تطبیق داده اند و برای استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی تمرین نکرده اند، لذا حمل و نقل شخصی حرف اول را می زند و به نظر من تا بخواهیم این موضوع را در کشور جابیندازیم که بنزین باید براساس قیمت تمام شده،عرضه شود خسارت های زیادی به کشور وارد شده است.»

او معقد است افزایش قیمت بنزین به دلیل تبعات سیاسی و اجتماعی که به دنبال دارد، کار آسانی نیست.

یارانه ای بر قیمت بنزین وجود ندارد

در حوزه فروش هم وضعیت اگرچه به نفع جایگاه داران است، اما رییس اتحادیه این حوزه نظر دیگری دارد. بیژن حاج محمدرضا رئیس اتحادیه جایگاه داران سوخت می گوید: «در حال حاضر قیمت بنزین تولید داخل تقریبا با قیمت فوب خلیج فارس برابر است؛ به طوری که در امارات متحده عربی هم هر لیتر بنزین به قیمت یک درهم که حدود هزار تومان است به فروش می رسد.»  

به گفته وی «در حال حاضر دولت هیچ یارانه ای بابت فروش بنزین به قیمت هزارتومان نمی پردازد؛ زمانی که قیمت بنزین حدود ۴۰۰ تومان بود، دولت یارانه می داد، اما اکنون که با قیمت هزار تومان عرضه می شود، با قیمت های فوب خلیج فارس برابری می کند. درواقع از سال۹۴ یارانه های بنزین جمع شده است.»

در حالی که گمانه زنی ها در خصوص افزایش قیمت بنزین، یک هفته نقل محافل و رسانه ها بود. اما دولت آب پاکی را بر دست شایعه سازان ریخت. محمدباقر نوبخت سخنگوی دولت اعلام کرد دولت هیچ طرح و برنامه ای برای محدود کردن مصرف بنزین از طریق سهمیه بندی و یا افزایش قیمت ندارد. به دنبال اظهارات نوبخت، بیژن زنگنه وزیر نفت نیز در حاشیه جلسه هیات دولت اعلام کرد که فعلا طرحی برای سهمیه بندی بنزین در دستور کار نیست.

وی درباره احتمال افزایش قیمت بنزین در دولت آینده گفت: این را باید از دولت دوازدهم پرسید اما فعلا طرحی برای سهمیه بندی بنزین نداریم و باید تامین کنیم.

به جای افزایش قیمت، خودرو کمترین تولید کنید

آمارها از افزایش ۲۱ درصدی واردات خودرو و رشد ۳۸ درصدی تولید خودرو حکایت دارد،به نظر می رسد ادامه این روند از افزایش مصرف بنزین خبر می دهد. هفته گذشته خبرآنلاین از کاربران پرسید که آنها چه راکاری برای افزایش مصرف بنزین در کشور پیشنهاد می کنند.

بررسی نظرات کاربران نشان می دهد، که به اعتقاد مردم، راه کاهش مصرف بنزین در کشور، توقف تولید خودروهای بی کیفیت جلوگیری از ورود خودرو چینی است که بخشی از مصرف بنزین کشور را به خود اختصاص داده اند.

هرچند بیژن زنگنه نیر پیش ازاین درباره توقف تولید برخی خودروها از جمله نیسان آبی تذکر داده بود، اما تولید خودروهای پرمصرف از سوی خودروسازان ادامه دارد. زنگنه گفته بود: «اگر وزارت نفت پول داشته باشد کل وانت نیسان های کشور را باید بخرد و تحویل ذوب آهن بدهد و بسوزاند.»

منبع خبر: http://www.ireconomy.ir/fa/page/30823/%D8%AF%D9%88%D8%B1+%D8%AA%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84+%D8%A8%D9%86%D8%B2%DB%8C%D9%86+%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86+%D9%88+%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88%DB%8C+%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%8C%D8%AA.html