اقتصاد ایرانی: گرچه هدفمند کردن یارانه ها و حذف یارانه نقدی از چالش های دولت به شمار می رود، اما در سویی دیگر طرح ها و ابلاغیه هایی دیده می شود که بیانگر ورود پررنگ تر یارانه ها به زندگی مردم است. موضوعی که برخی کارشناسان معتقدند سیاستی متناقض و در عین حال تشدیدکننده انتظارات از یارانه خواهد بود.

به گزارش ایسنا، در حال حاضر نزدیک به ۷۵ میلیون نفر در هر ماه یارانه ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومانی دریافت کرده و هزینه ای نزدیک به ۳۴۰۰ میلیارد تومان را به دولت تحمیل می کند. افرادی که به طور یقین در بین آنها غیرنیازمند به این رقم به وفور وجود داشته و دلیلی برای پرداخت یارانه های نقدی به آنها وجود ندارد.

با این حال روند بیش از شش ساله پرداخت یارانه به دریافت کنندگان، آن را به توقع و عادتی در بین یارانه بگیران تبدیل کرده و با وجود ورود دولت به حذف پردرآمدها تاکنون اقدام قابل توجهی در این باره انجام نشده است، چرا که از سویی بانک های اطلاعاتی دولت برای شناسایی و حذف پردرآمدها پاسخ گو نبوده و از سویی دیگر و براساس اذعان مدیران اقتصادی دولت از بروز اشتباه و حذف افراد نیازمند به یارانه، نگرانی وجود خواهد داشت.

در حالی طی سال های اخیر کارشناسان همواره تاکید داشتند که باید دولت به سمت کنار گذاشتن پرداخت های نقدی برای عموم جامعه و فرهنگ سازی در رابطه با عدم پرداخت نقدی پیش برود که به تازگی شرایطی برای استفاده از یارانه های نقدی و کارت هایی که در دست یارانه بگیران وجود دارد، تعریف شده است، نمونه بارز آن وجود یارا کارت در شبکه بانکی است و یا وقتی کارت های یارانه ضامن وام هایی از قبیل وام ازدواج می شود.

چندی پیش بانک مرکزی در ابلاغیه ای به بانک ها اعلام کرد که می تواند با استفاده از کارت های یارانه مردم به عنوان تضمین نسبت به صدور کارت های اعتباری اقدام کنند که می تواند تسهیلاتی تا سقف پنج میلیون تومان را در بر بگیرد، اما برای اختصاص این کارت های اعتباری باید یارانه های نقدی به عنوان وثیقه در اختیار بانک قرار گرفته و اقساط تسهیلات از این طریق پرداخت شود.

از سویی دیگر اخیرا در طرح ضربتی اعطای وام ازدواج موضوع تامین ضمانت وام پرداختی مورد توجه بود که از یارانه های نقدی به عنوان یکی از تضمین های آن یاد شده است و متقاضی که دارای کارت یارانه باشد، می تواند آن را به عنوان وثیقه در اختیار بانک قرار دهد.

درباره ورود کارت های یارانه به امور بانکی نظرات بعضا متفاوتی وجود دارد. برخی معتقدند که تا زمانی که کارت های یارانه وجود دارد و یارانه نقدی پرداخت می شود ایرادی نیست که بتوان در شبکه بانکی به عنوان تضمین استفاده کرده و براساس آن وام پرداخت شود، هرچند که این موضوع را نیز مورد توجه قرار می دهند که اگر قرار است کارت یارانه به عنوان تضمین قرار گیرد آنگاه حذف این افراد اگر نیازمند یارانه نباشند، خود تا حدی این تضمین را پیچیده می کند.

اما در مقابل برخی کارشناسان براین اعتقادند که استفاده از یارانه های نقدی در امور بانکی و یا موارد مشابه خود می تواند توقعات از یارانه را افزایش دهد.

وحید شقاقی شهری – اقتصاددان – در این باره تاکید دارد که چرا از طرفی دائم می گوییم که باید یارانه های نقدی را حذف کرده و نسبت به عواقب منفی چنین پرداخت هایی به مردم هشدار می دهیم، اما در سویی دیگر آن را به ابزاری برای استفاده تبدیل می کنیم که خود در مجموع انتظارات برای ماندگاری یارانه های نقدی را افزایش می دهد. در این حالت چگونه می توان به یکباره یارانه طرف متقاضی را حذف کرد؟

این اقتصاددان البته وجود چنین سیاست هایی را ناشی از عدم هماهنگی های لازم در اعمال سیاست های اقتصادی دانسته و عنوان می کند که وقتی هماهنگ سازی و تصمیم گیری براساس برنامه ای مدون و مشخص نباشد، چنین نتایجی را در بر خواهد داشت، به طوری که در جایی از منفی بودن پرداخت های نقدی سخن می گوییم و در سویی دیگر از همین یارانه ها برای مردم انتظار ایجاد می کنیم.

وی گفت: در مجموع ضعف اصلی بر این است که سیاست تحریک تقاضا در پیش گرفته می شود، در حالی که این سیاست در دولت تاکنون موفق نبوده و موضوع اصلی عرضه مورد توجه قرار نگرفته است. وجود سیاست هایی مانند اعطای کارت های اعتباری با تضمین یارانه های نقدی و یا پیش تر کارت خرید کالای ایرانی و همچنین اختصاص تسهیلات برای فروش قابل توجه خودرو همگی از سیاست های کوتاه مدتی است که هیچ کدام نمی تواند اثر مثبت و پایداری بر شرایط اقتصادی و رشد اقتصادی ایران داشته باشد.

این اقتصاددان معتقد است که برای هماهنگ شدن سیاست های اقتصادی و تصمیم گیری در حوزه های اصلی مناسب است که وزارت اقتصاد مسوولیت هماهنگی برنامه های اداری را برعهده گرفته و تصمیم گیر نهایی باشد تا همواره شاهد سیاست های متناقض نباشیم.

منبع خبر: http://www.ireconomy.ir/fa/page/30749/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C+%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87+%D8%AF%D8%B1+%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7.html