جهان صنعت: چند روز پیش در پی کودتایی که در ترکیه رخ داد مرزهای هوایی و زمینی ایران و ترکیه بسته شد و این شائبه به وجود آمد که روابط تجاری ایران با این کشور با مشکلات زیادی مواجه شود.

اگرچه کودتای ترکیه سرانجامی نداشت اما برای چند ساعت، مشکلات زیادی را در عرصه تجارت خارجی این کشور به وجود آورد. از این رو ایران هم به عنوان یکی از شرکای تجاری این کشور در وضعیت فعلی مشخص نیست با چه تحولاتی در زمینه تجاری مواجهه خواهد شد.

این در حالی است که کودتای نافرجام ترکیه حتی اگر تاثیر درازمدتی بر روابط تجاری ایران با این کشور نداشته باشد اما فعالان اقتصادی معتقدند که در مجموع، بی‌ثباتی در منطقه بر معاملات تجاری ایران با جهان سایه می‌افکند.

در حال حاضر با وجود اینکه شرایط ترکیه تا حدی آرام گرفته و کودتاچیان بازداشت شده‌اند اما حتما این نابسامانی‌ها بر فضای اقتصادی این کشور اثرگذار خواهد بود.

وقوع چنین اتفاقی در ترکیه برای تاجران ایران نگران‌کننده است چراکه ایران به ترکیه صادرات نفت و گاز دارد و این موضوع موقعیت تجاری هر دو طرف را در معرض خطر قرار می‌دهد.

به گفته کارشناسان اقتصادی تحولات سیاسی در منطقه از جمله کودتا در ترکیه و ادامه تنش در کشورهایی مثل عراق و افغانستان، صادرات ایران به کشورهای منطقه را در سال‌جاری با مشکل روبه‌رو خواهد شد و به همین دلیل باید جهت‌گیری تجاری و صادراتی‌مان را به سمت بازارهای سایر مناطق دنیا از جمله آفریقا و آسیای‌میانه تغییر دهیم.

در حال حاضر برخی کارشناسان در رابطه با تاثیر کودتای انجام شده بر روابط تجاری با ایران بر این عقیده‌اند که صادرات ایران به ترکیه حتما با کاهش روبه‌رو خواهد شد و ناآرامی در این کشور تاثیرات منفی بر تجارت خارجی ایران خواهد داشت اما برخی دیگر از کارشناسان معتقدند که با وجود چنین اتفاقی در ترکیه، شرایط اقتصادی و تجارت خارجی ترکیه با مشکل مواجه می‌شود و تجار ایرانی می‌توانند جای ترکیه را در بازارهای جهانی بگیرند.

صادرات ایران به کشورهای منطقه کم می‌شود

بر همین اساس محمدحسین برخوردار، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران درخصوص تاثیر گذاشتن تشنج‌های سیاسی در ترکیه و برخی کشورهای دیگر بر تجارت ایران معتقد است که صادرات ایران کاهش پیدا خواهد کرد.

وی گفت: در روابط تجاری ایران و ترکیه، ایران بیشتر صادرکننده نفت و گاز به این کشور است و ترکیه نیز غالبا به شکل قانونی و غیرقانونی لوازم خانگی و پوشاک به ایران صادرات دارد.

وی افزود: زمانی که در ترکیه تشنج ایجاد می‌شود طبیعتا بر اقتصاد آن تاثیر می‌گذارد و بازارهای بورسی‌شان افت می‌کند و به دنبال آن سطح روابط تجاری ایران با این کشور هم به سمت کاهش خواهد رفت، از این جهت و با توجه به سایر تنش‌ها در دیگر کشورهای منطقه به نظر می‌رسد نباید انتظار داشته باشیم صادرات‌مان به اندازه سال‌های قبل باشد.

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران ادامه داد: باید بتوانیم از سایر فرصت‌ها در دیگر کشورها استفاده کنیم؛ به عنوان مثال می‌توانستیم از بازار روسیه تا قبل از آنکه ترکیه از روسیه عذرخواهی کند استفاده مطلوبی ببریم اما بسیار کند عمل کردیم و به دلیل آشنا نبودن با تجارت بین‌الملل این فرصت را از دست دادیم. حتی با وجود اینکه روسیه تعرفه واردات برخی اقلام را برای ما به صفر رساند اما باز هم نتوانستیم کار چندانی انجام دهیم.

وی عنوان کرد: باید به طرف صادرات و بازارهای مناسب در کشورهای آفریقایی و آسیای‌میانه حرکت کنیم چراکه ظرفیت‌های بسیار خوبی دارند. همچنین برخی کشورهای اروپایی برای همکاری با ایران آمادگی دارند و ما هم باید از این فرصت‌ها استفاده کنیم.

تاثیرات منفی ناآرامی‌ها

عباس آرگون، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی و صنایع‌ و معادن تهران نیز در این رابطه گفت: قطعا کودتای اخیر تاثیراتی بر روند معاملات دو کشور می‌گذارد همان‌طور که هر نوع بی‌ثباتی در منطقه روی معاملات کشورمان تاثیر خود را به‌جا خواهد گذاشت و این بی‌ثباتی به کشورهای ارمنستان و کشورهای همسایه ترکیه هم کشیده شده است.

وی اظهار داشت: هرچه منطقه به سمت ناآرامی پیش‌روی کند این تاثیرات منفی خود را به خوبی نشان می‌دهد. با این حال و با توجه به کودتای نافرجامی که صورت گرفته امید می‌رود تاثیرات منفی زیادی در بحث اقتصادی کشورمان نداشته باشد.

به اعتقاد آرگون، با توجه به این امر که ترانزیت یکی از راه‌های ارسال کالا از ترکیه به بخش‌های اروپاست، در بخش حمل‌ونقل می‌تواند تاثیرات زیادی در حوزه تجارت داشته باشد.

لطمه‌ای به تجارت وارد نشده

این در حالی است که برخی کارشناسان همچون اسدالله عسکراولادی، رییس اتاق بازرگانی مشترک ایران و روسیه معتقدند که این مشکلات سیاسی در ترکیه تاثیر چندانی بر تجارت خارجی ایران نخواهد داشت.

وی در این خصوص گفت: کودتای اخیر ترکیه، در حال حاضر تاثیر آنچنانی بر معاملات دو کشور نداشته است اما اگر این کودتا به نتیجه می‌رسید به‌طور حتم می‌توانست تاثیرات بسیاری زیادی بر تبادلات تجاری دو کشور داشته باشد.

وی افزود: تاکنون هیچ لطمه‌ای به تجارت ایران وارد نشده و به نظر هم می‌رسد روابط تجاری دو کشور به صورت قبل ادامه یابد.

استفاده از مزیت باثباتی

ابراهیم جمیلی، رییس خانه اقتصاد ایران نیز درباره این موضوع گفت: تحولاتی که در ترکیه و سایر کشورها انجام می‌شود، تاثیر منفی زیادی بر تجارت خارجی ایران نخواهد داشت.

وی افزود: با مشکلاتی که در ترکیه ایجاد شده، تولیدات داخلی این کشور کاهش می‌یابد و اوضاع اقتصادی آنها با مشکل مواجه می‌شود. همچنین در گردشگری این کشور نیز تاثیرات منفی ایجاد می‌شود.

جمیلی اظهار کرد: به همین دلیل شرایط برای حضور ایران در بازارهای جهانی که ترکیه در آن حضور داشته است، فراهم می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: به عقیده من باید از شرایط نابسامان ترکیه استفاده کرد و ایران باید تلاش کند کمبودهای خود را در حوزه تولیدات داخلی جبران کند تا به این واسطه بتوانیم جای ترکیه را در بازارهای جهانی پر یا دست‌کم کمبودهای حضور آنها را جبران کنیم.

رییس خانه اقتصاد ایران گفت: ایران کشوری است که دارای ثبات منطقه‌ای است و به همین دلیل می‌تواند از این مزیت خود استفاده کند و جای کشورهای بی‌ثبات منطقه را بگیرد.

وی افزود: از همین رو باید اطلاعات و توان اقتصادی خود را بالا ببریم تا کشورهای دیگر جز ثبات، از جهات دیگر اقتصادی نیز بتوانند به ایران اعتماد کنند.

جمیلی در پاسخ به این سوال که آیا با تشنج‌های سیاسی ایجادشده در ترکیه، صادرات نفت و گاز ایران به این کشور با مشکل مواجه می‌شود یا خیر نیز گفت: نفت و گاز موادی هستند که این کشور به آن نیاز دارد و مجبور است واردات این مواد را دوباره انجام دهد. به همین جهت مشکلی در این زمینه به وجود نخواهد آمد.

وی افزود: البته ما همیشه اعتقاد داریم که در حوزه تجارت خارجی، علاوه بر حفظ بازارهای قبلی باید بازارهای جدیدی را به دست آوریم و در این زمینه تلاش کنیم. همچنین نباید بازارهای قبلی را به راحتی از دست دهیم.

جمیلی در پاسخ به این سوال که آیا با به مشکل خوردن شرایط اقتصادی در ترکیه، قاچاق در کشور ما افزایش می‌یابد یا خیر، اظهار کرد: این مسایل تاثیر کوتاه‌مدتی خواهد داشت و نمی‌تواند مشکلات زیادی برای کشور ایجاد کند.

تاثیرات کوتاه مدت

همچنین فرهاد فزونی، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران در این رابطه گفت: در حالی که دولت ترکیه بر سر کار باقی مانده است، تاثیرات چندانی بر معاملات تجاری کشورمان با ترکیه ندارد و اگر بخواهد تاثیرگذار باشد، این امر کوتاه‌مدت خواهد بود.

وی اظهار داشت: واردات و صادرات تاثیر چندانی ندارد و به نظر می‌رسد در بخش‌های گردشگری این تاثیرات بیشتر نمود پیدا کند.

با وجود اینکه برخی کارشناسان اعتقاد دارند تشنج‌های سیاسی در کشورهای همسایه به شدت بر روابط تجاری ایران تاثیرگذار خواهد بود اما از سوی دیگر، بررسی‌ها نشان می‌دهد با به دست‌گیری دوباره اوضاع کشور توسط دولت، عملیات ترانزیتی و معاملات اقتصادی ترکیه کم و بیش در حال انجام است و در مورد ایران هم تجار می‌گویند این کودتا فقط تاثیرات چند ساعته بر روابط تجاری دو کشور گذاشت و هیچ‌گونه اثر بلندمدتی بر حجم مبادلات تجاری با ترکیه نداشته و تبادل کالا مانند گذشته در حال انجام است.

منبع خبر: http://www.khabarpardaz.com/view-120209.html